Γράφει ο “Καιροφύλαξ-προ θέμιδος”

Όταν πέταξαν την ποδιά και ξέχασαν το μέτρο!

Στις 6 Φεβρουαρίου 1982, το Υπουργείο Παιδείας της κυβέρνησης Ανδρέα Παπανδρέου έβαλε τέλος στη μπλε σχολική ποδιά. Η απόφαση, που έφερε την υπογραφή του τότε υπουργού Παιδείας, Λευτέρη Βερυβάκη, παρουσιάστηκε ως τολμηρό βήμα εκδημοκρατισμού και εκσυγχρονισμού της εκπαίδευσης. Το σύνθημα ήταν σαφές: ελευθερία έκφρασης, προσωπικότητα χωρίς περιορισμούς, σχολείο πιο «ανοιχτό» και σύγχρονο.

Οι μαθητές υποδέχθηκαν την αλλαγή με ενθουσιασμό. Για πολλούς, η ποδιά ήταν σύμβολο πειθαρχίας μιας άλλης εποχής. Όμως, ήδη από τότε υπήρχαν φωνές που προειδοποιούσαν πως η κατάργησή της δεν θα έφερνε μόνο ελευθερία, αλλά και νέες μορφές ανισότητας.

Και δυστυχώς, αυτές οι φωνές δικαιώθηκαν.

Με το πέρασμα των χρόνων, το σχολείο άνοιξε διάπλατα την πόρτα στις κοινωνικές διαφορές. Εκεί που η ποδιά έκρυβε το πορτοφόλι της οικογένειας, τα ρούχα άρχισαν να το διαφημίζουν. Επώνυμα απέναντι σε φθηνά, μόδα απέναντι σε ανάγκη. Παιδιά να συγκρίνονται, να κρίνονται, να νιώθουν «λίγα» επειδή δεν μπορούσαν να ακολουθήσουν.

Μαζί με την ποδιά χάθηκε και το όριο. Σήμερα φτάσαμε στο σημείο να μπερδεύουμε καθηγήτριες με μαθήτριες. Ο ρόλος, η σοβαρότητα και η εικόνα του σχολείου θόλωσαν. Η ελευθερία μεταφράστηκε σε ασυδοσία και η δημοκρατία σε ένα σύνθημα χωρίς κανόνες.

Η μπλε ποδιά δεν ήταν τέλεια. Ήταν όμως ένα κοινό πλαίσιο. Ένα φίλτρο ισότητας. Ένα σιωπηλό δίχτυ προστασίας για τους πιο αδύναμους.

Η κατάργησή της δεν εξαφάνισε τις διακρίσεις. Τις έβγαλε στο φως και τις μεγάλωσε.

Τελικά, δεν ήταν απλώς μια αλλαγή ρούχου.

Ήταν μια αλλαγή φιλοσοφίας.

Και όταν η ελευθερία χάνει το μέτρο, οι ανισότητες γίνονται καθημερινότητα.